Geçmişte Yaşananları Sürekli Düşünmek: Geçmişe Takılı Kalmak

Geçmişte yaşadığımız bazı olayları zaman zaman hatırlamak oldukça doğaldır. Ancak bazı durumlarda kişi, geçmişte yaşanan bir konuşmayı, ilişkiyi, hatayı veya yaşadığı bir olayı tekrar tekrar düşünmeye başlayabilir. “Keşke şöyle yapsaydım”, “Neden böyle oldu?”, “Acaba farklı davransaydım ne olurdu?” gibi düşünceler zihinde sürekli dönüp durabilir. Geçmişe takılı kalmak, yalnızca geçmişi hatırlamak anlamına gelmez. Geçmişte yaşanan bir olayın kişinin bugünkü duygu durumunu ve günlük yaşamını sürekli etkilemesi söz konusudur. İnsan neden geçmişi sürekli düşünür? Geçmişte yaşanan olayın kişi için tamamlanmamış veya çözümlenmemiş bir anlam taşıması, zihnin tekrar tekrar aynı konuya dönmesine neden olabilir. Özellikle pişmanlık, suçluluk, kırgınlık, öfke veya kayıp gibi yoğun duygular yaşandığında geçmişi düşünmek daha sık görülebilir. Bazen kişi geçmişi yeniden değerlendirerek bir cevap veya açıklama bulmaya çalışır. Ancak aynı düşünceleri tekrar tekrar düşünmek her zaman bir çözüme ulaşılmasını sağlamaz. Aksine, kişinin içinde bulunduğu ana odaklanmasını zorlaştırabilir. Geçmişe takılı kaldığınızı gösteren işaretler Aynı olayları zihninizde tekrar tekrar canlandırmak “Keşke” ve “Ya şöyle olsaydı?” düşüncelerinin sıklaşması Geçmişte yaptığınız hataları sürekli eleştirmek Eski bir ilişkinin veya yaşanan bir olayın bugünkü ilişkilerinizi etkilemesi Geçmişi düşünmenin günlük yaşamınızı ve dikkatinizi etkilemesi Geçmişte yaşananlarla ilgili yoğun suçluluk, öfke veya üzüntü hissetmek Geçmişi geride bırakmak mümkün mü? Geçmişi geride bırakmak, yaşananları tamamen unutmak anlamına gelmez. Amaç, geçmişte olanların bugün üzerindeki etkisini anlamak ve kişinin yaşamını yalnızca geçmiş deneyimlerin belirlemediği bir noktaya gelebilmektir. Bunun için kişinin geçmişte yaşanan olaya yüklediği anlamı fark etmesi, değiştiremeyeceği durumları kabul etmeyi öğrenmesi ve dikkatini bugünkü yaşamına yönlendirebilmesi önemlidir. Günlük yaşamda anda kalmaya yönelik çalışmalar, duyguları ifade etmek ve kişinin kendisine yönelik daha şefkatli bir tutum geliştirmesi de destekleyici olabilir. Geçmişle ilgili düşünceler yoğunlaştığında ve kişinin günlük yaşamını, ilişkilerini veya duygusal iyi oluşunu belirgin biçimde etkilemeye başladığında psikolojik destek almak faydalı olabilir. Terapi sürecinde geçmiş deneyimler güvenli bir ortamda ele alınarak kişinin bugününü daha sağlıklı biçimde sürdürebilmesine yönelik çalışmalar yapılabilir.